Dar gelirli insanları, 100-200 YTL taksitlerle kira öder gibi ev sahibi yapan Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'nın (TOKİ), bugüne kadar ürettiği konut sayısı 235 bini aştı. Hasılat paylaşımı modeliyle lüks konut projelerine arsa üreterek, buradan elde ettiği geliri yoksullar ve dar gelirliler için konut üretimine ayırmasıyla adı Robin Hood'a çıkan TOKİ'nin asıl ve öncelikli hedefi, piyasa şartlarında ev alması mümkün olmayan alt gelir grubundaki vatandaşları konut sahibi yapmak. 4 yıl içerisinde 81 il ve bunlara bağlı 301 ilçede, 666 şantiyede, 295 bin 776 konut başlatırken, bunlardan 130 bini tamamlandı veya tamamlanma aşamasına getirildi. Bugüne kadar satışa sunulan 178 bin 745 konuttan 157 bin 431'i de satıldı. TOKİ'nin başlattığı 295 bin 776 konuttan 242 bin 969'sı, yani yüzde 82'si sosyal konut niteliğinde bulunuyor.

BUGÜNE KADAR 10 ŞEHİR KURDU

Konutlarla birlikte okul, hastane, sağlık ocağı, kütüphane, spor salonu, cami gibi sosyal yaşamın gerektirdiği donatıları da geliştiren TOKİ'nin tamamladığı 235 bin konut, nüfusu 100 bin civarında olan 10 şehrin kurulması anlamına geliyor. TOKİ, önümüzdeki dönem için de 500 bin konutluk bir program hazırlıyor.

FAKİRİN UMUDU

Emlak uzmanları 'Tutsat' sistemiyle dar gelirlilerin ev sahibi olmasına imkan bulunmadığını ifade ederek, bu nedenle TOKİ'nin, dar gelirlilere yönelik daha fazla konut yapması gerektiğini söylüyor. Dar gelirli vatandaşların başka türlü ev sahibi olamayacağını vurgulayan uzmanlar, TOKİ'nin projelerini yaygınlaştırmasıyla, gecekondu ve çarpık kentleşmenin de önüne geçileceğini, ayrıca yüksek kira fiyatlarının da konut sayısının artmasıyla birlikte aşağıya çekileceğini belirtiyor.

TOKİ'nin ürettiği konutlar; yoksullar, alt gelir grubu, dar ve orta gelir grubu, hasılat paylaşımı ile üretilen konutlar olmak üzere 4 ana grupta toplanıyor. Hasılat paylaşımı modelinde TOKİ, proje için arsa hazırlarken, konutların fiyat, satış ve pazarlama işini yüklenici firma üstleniyor. TOKİ bu tür konutlarda denetleyici bir rol alıyor.

Yoksul ve alt gelir gruplarında kâr marjları çok düşük tutularak mümkün olan en uygun fiyatlar belirleniyor. Bu gruptaki konutlara talep fazla olduğu için satışlar kura yöntemi ile belirleniyor.

YOKSULLARA PEŞİNATSIZ

Örneğin TOKİ'nin bahar kampanyası kapsamında 50 il, 119 bölgede satışa çıkardığı konutlar için, yoksullara peşinatsız 240 ay vade, alt gelir gruplarında bulunanlara da 4 bin YTL'den başlayan peşinatlarla, 180 ay vade ile ödeme kolaylığı sağlanıyor. Yoksullar ve alt gelir grubu, evlerine taşınıncaya kadar hiçbir şekilde taksit ödemeyecek. Bu grupta bulunanlar, aylık 250 YTL'den başlayan taksitleri, anahtar teslimini takip eden aydan itibaren ödemeye başlayacak. Orta gelir grubu için üretilen konutlar da yüzde 10-15-25-40 peşinat ve 96-108-120 ay vade seçenekleriyle satışa sunulacak. Hak sahipleri, kura ile belirlenecek. Söz konusu uygulamayla satışa sunulan 36 bin konut, 2,5-3 milyar YTL'lik satış anlamına gelirken, söz konusu tutar; hem emlak piyasasını hem de ekonomiyi canlandıracak büyüklükte bir rakam olarak nitelendiriliyor.

27 bin YTL'ye daire

Yoksullara yönelik olarak hazırlanan Çorum 2. bölgedeki 1+1 65 m2'lik konutların fiyatları 27 bin 259 YTL ile 33 bin 206 YTL arasında değişiyor. Peşinat alınmayan bu konutlar için ödenecek taksit tutarı ise 113-138 YTL arasında. TOKİ'nin satışa çıkardığı konutlar içerisinde en ucuzlarından biri Diyarbakır Ergani'de yapılıyor. İlçedeki 2+1, zemin kat, 79,63 m2'lik konutların satış fiyatı 33 bin 785 YTL. 4 bin YTL peşinat, 180 ay vadede taksit tutarı 165,47 YTL. Bitlis Rahva'da ise 2+1 zemin kat 79,7 m2'lik dairelerin satış fiyatı 38 bin 486 YTL. 4 bin YTL peşinatla ödenecek taksit tutarı ise 180 ay vadede 191,59 YTL. İstanbul Tuzla'da satışa çıkarılan konutlardan en ucuzu olan 2+1 brüt 74,94 m2'lik dairelerin bağımsız satış fiyatı 45 bin 83 YTL. 7 bin YTL peşinat durumunda 180 ay vade ile başlangıç taksit fiyatı 211,57 YTL. Tuzla konutlarında en ucuz daire 45 bin 83 YTL, en pahalı daire ise (85 m2) 67 bin 116 YTL. En pahali daire için başlangıç taksit fiyatı da 333,98 YTL. Peşinat miktarı arttıkça taksit tutarı da daha aşağıya çekilebiliyor. Adana Seyhan'da dar gelirlilere yönelik projede 2+1, 83,67 m2 zemin kat bir dairenin satış fiyatı 45.674 YTL. Yüzde 10 peşinat (4.567 YTL) 96 ay vadede 428.20 YTL olan taksit tutarı, Yüzde 15 peşinat (6.851 YTL) ve 108 ay vade ile 359,47 YTL'ye, yüzde 25 peşinat (11.419) ve 120 vade ile 285,46 YTL'ye kadar düşüyor.

Konut almanın koşulları

  • Yoksul grup için üretilen konutlar peşinatsız olarak satılmakta

  • Taksit ödemeleri, konut teslim tarihini takip eden ay itibariyle başlıyor

  • Aylık taksit miktarı, başvuru ilanlarında belirtiliyor. Bu grup için üretilen konutlar peşinatsız, 20 yıl vade ve 100 YTL'den başlayan taksitlerle satışa sunulmaktadır.

  • Borç bakiyesi ve aylık taksitler her yılın Ocak ve Temmuz aylarında olmak üzere yılda iki kez, bir önceki 6 aylık dönemdeki memur maaş artış oranı, ÜFE ve TÜFE oranlarından en düşük olana göre artırılmaktadır. İlk dönemsel artış, konut teslim tarihine göre TOKİ tarafından belirlenir.

  • Yoksul grubu projelerinde hak sahibi olup sözleşme imzalayanlar konutlarını borçları bitene kadar devredemiyor

  • Ayrıca alıcı veya ailesinin, borç bitene kadar, sözleşme imzalanan konutta ikamet etmesi koşulu aranıyor

  • Alıcının, kendisinin, eşinin veya çocuklarının söz konusu konutta ikamet etmediklerinin tespit edilmesi halinde sözleşmeleri feshediliyor

  • Yoksullara yönelik olarak 55 m2-65 m2 büyüklüğünde konutlar üretiliyor

    Evi olmayanlara öncelik veriliyor

    Yoksul grup için üretilen konutlardan alabilmek için istenilen il veya ilçe sınırları içerisinde belli bir süre ikamet ediyor olmak, TOKİ'den konut satın almamış ve konut kredisi kullanmamış olmak şartı araıyor. Ayrıca talepte bulunan kişinin kendisine, eşine veya velayeti altındaki çocuklara ait tapuda kayıtlı herhangi bir gayrimenkulü bulunmaması, 30 yaş ve üzerinde olması gerekiyor. Yeşil Kart sahibi olan veya 2022 Sayılı Kanun kapsamında maaş alan veya 3294 Sayılı Kanun kapsamında Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu'ndan yararlanan ya da sosyal güvenlik kurumlarına tabi olmayanlar da TOKİ'den konut alabiliyor.

    AYNI HANEDEN TEK KİŞİ

    Bir hane halkı adına, yani kişinin kendisi, eşi ve velayeti altındaki çocukları adına yalnızca bir adet başvuru yapılabiliyor. Başvurular projenin bulunduğu il veya ilçede belediye, valilik veya kaymakamlığa yapılıyor. Başvuru sahibinin, kendisine, eşine ve velayeti altındaki çocuklarına ait kira, faiz geliri vb. gelirinin olmadığını beyan etmesi gerekiyor.

    NOTER HUZURUNDA ÇEKİLİŞ

    Satışa sunulan konut sayısından fazla başvuru olması durumunda, noter huzurunda "Konut Alma Hakkı ve Konut Belirleme Kurası" çekilerek, konut alıcıları belirleniyor. Kurada alıcının konutu da belirleniyor. Konut hakkı kazananlar gerekli şartları taşıdığını belgelemek zorunda.

    Kimler kurasız konut sahibi alabiliyor

    Alt gelir grubuna yönelik projelerde de yoksul grubundaki şartlara ilaveten hane halkı gelirinin, net 765 YTL üzerinde olmaması gerekiyor. Başvuru şartlarına sahip olan; "Şehit aileleri, maluller ile dul ve yetimlerinin", "İstiklal Savaşı Gazisi, Kore Gazisi, Kıbrıs ve Vatani Hizmet Gazilerinin", "Diğer alıcı adaylarının", başvuruları üç ayrı kategoride kabul ediliyor. Şehit aileleri, maluller ile dul ve yetimlerine kuraya girmeden konut hakkı tanınıyor. Bu kategoride yer alanlar için yalnızca konut belirleme kurası yapılıyor. İstiklal Savaşı, Kore, Kıbrıs ve vatani hizmet gazilerine, başvuru sayısına göre kontenjan ayrılıyor ve gerekli görüldüğü takdirde hak sahipleri kura ile belirlenebiliyor.

    ŞEHİT AİLESİNE FAİZSİZ KREDİ

    TOKİ, Emekli Sandığı'nca maaşa bağlanan şehit ailelerine, terör malulleri ile dul ve yetimlerine faizsiz konut kredisi vermektedir. Gazi kategorisinden gazi yakınları da yararlanamıyor, yalnızca gazilerin başvuruları kabul ediliyor.

    Aylık taksit miktarı, başvuru ilanlarında belirtilirken, alt gelir grubuna yönelik 65-75 m2'lik konutlar, 2.000 YTL peşinat, 15 yıl vade ve 200 YTL'den başlayan taksitlerle satılıyor. Borç bakiyesi ve aylık taksitler her yılın Ocak ve Temmuz aylarında olmak üzere yılda iki kez, bir önceki 6 aylık dönemdeki memur maaş artış oranı, ÜFE ve TÜFE oranlarından en düşük olana göre artırılıyor. Alt gelir grubu projelerinde hak sahibi olup sözleşme imzalayanlar da yoksul grubundaki gibi konutların borçları bitene kadar devredilemiyor. Detaylı bilgiye www.toki.gov.tr'den ulaşılabilir.

    Satın aldığım konutta sorunlar çıktı nereye başvurmalıyım?

  • Başvuru şartlarına sahip olduğumu kanıtlayamazsam?

    Haklarınız iptal edilir. Başvuru bedeli ödeyenlere geri ödenir.

  • Başvuru yaptıktan sonra vazgeçersem ne olur?

    Haklarınız iptal edilir. Başvuru bedeli geri ödenir. Ancak talep örgütlenmesi çerçevesindeki uygulamalarda ihale işlemleri talebe göre başlatılacağı için başvuruda bulunduktan sonra vazgeçenlere, başvuru bedeli geri ödenmemektedir.

  • Başvuru işlemlerini benim adıma başkası yapabilir mi?

    Bir başkası vekaletname yoluyla başvuruda bulunabilir.

  • Satın alacağım konutu seçebilecek miyim?

    Konut hakkı ve konut belirleme kurası birlikte yapılmaktadır. Ancak başvuruların konut sayısından fazla olmaması halinde kuraya gidilmemekte, konut seçim hakkı, başvuru sırasına göre kullandırılmaktadır.

  • Konutumu teslim alırken para ödeyecek miyim? Gayrimenkul Satış Sözleşmesinde belirtilen rakam KDV hariçtir. Satış bedeli ve teslim tarihine kadar gerçekleşen dönem artışları toplamı üzerinden hesaplanan tutar esas alınarak, anahtar teslimi öncesinde konut bedelinin yüzde 1'i oranında KDV peşin tahsil edilir. Ayrıca vade sonuna kadar altı aylık artış dönemlerinin başında borç bakiyesinde uygulanan artı. tutarı üzerinden KDV tahsil edilir.

  • Hak sahibinin ölmesi halinde konut hakkı ne olacak?

    Bu durumda konut hakkı yasal mirasçılarına intikal eder.

  • Taksitlerimi geciktirirsem ya da ödeyemezsem ne olur?

    Taksitlerin gecikmesi halinde, sözleşmede yazılı olan oranda gecikme faizi ödenir. Alıcının, ödemekle yükümlü olduğu taksitlerden birbirini izleyen en az iki taksitini ödeyememesi ve ödenmeyen taksit toplamının satış bedelinin onda birinden fazla olması halinde; sözleşmede yer alan hükümler doğrultusunda alıcının sözleşmesi, iki ihtarname çekildikten sonra İdare tarafından feshedilebilir.

  • Sözleşmenin herhangi bir nedenle feshi halinde, ödediğim taksitleri geri alabilecek miyim?

    Sözleşmenin feshi halinde, başvuru bedeli, peşinat ve taksitler; masraflar tahsil edildikten sonra faizsiz olarak iade edilir. Vergiler ve banka komisyonu geri ödenmez. Konut tesliminden sonra geçen süre zarfında işletilecek kira bedeli de, peşinat ve taksit toplamından düşürülür.

  • Kalan borç bakiyesini kapatırsam indirim yapılır mı?

    Ocak ve temmuz ayları olan dönem başlarında, yeniden hesaplanan borç bakiyesine göre kalan borç kapatılabilmektedir. Borç bakiyesini kapatanlara indirim yapılmamaktadır.

    TOKİ, gelen talepler ve idarenin nakit planlaması doğrultusunda; inşaatları bitmiş, tapuları hazır ve belli bir süredir taksit ödemeleri devam eden projelerde; kalan borç bakiyesinin peşin olarak ödenmesine yönelik indirim kampanyaları yapmaktadır. İndirim oran ve koşulları, kampanya uygulanan projenin özelliklerine ve maliyet hesaplarına göre değişmektedir.

  • Konutlarda asansör var mı?

    Dört katın üzerinde asansör zorunluluğu bulunmaktadır.

  • Özürlü vatandaşlar için konut projeleri var mı? Şartları nedir?

    İdaremiz tarafından yaptırılan projelerin bir bölümünde, belli miktarda konut özürlü vatandaşlarımız için yapılmaktadır. Özürlü vatandaşlarımıza yapılan konutlar genel kura dışı bırakılmakta, özürlülere ayrılan konut sayısından fazla başvuru olduğu takdirde özürlüler arasında kura çekilerek hak sahipleri belirlenmektedir.

  • TOKİ sadece konut mu satıyor?

    TOKİ,sosyal donatılar kapsamında yaptırdığı ticaret merkezlerindeki iş yerlerini de satışa sunmaktadır. Ayrıca üzerinde uygulama yapılamayan arsa ve araziler de satış kapsamında değerlendirilmektedir.

  • Satın aldığım konutta sorunlar çıktı, kime başvuracağım?

    Satın altığınız konutta müşteri kullanımı ile birlikte ortaya çıkan (kullanıcıdan kaynaklanmayan) eksik ve kusurları, TOKİ tarafından konutların kesin kabulünün yapılacağı tarihe kadar, söz konusu projedeki yüklenici firmanın bulundurmak zorunda olduğu teknik elemanlara iletebilirsiniz. Ayrıca geçici site yönetimi de bu kapsamda gelen şikayetleri değerlendirmeye almaktadır.

    Kullanıcıların memnuniyetini ön planda tutan TOKİ, kendi bünyesinde bir İzleme ve Kabul Daire Başkanlığı oluşturmuştur. Bu daire içerisinde faaliyet gösteren şikayet değerlendirme Şube Müdürlüğü, gelen her türlü yazılı şikayeti inceleyip değerlendirmekte ve takip ederek sonuçlandırılmasını sağlamaktadır.