Yeni göreve başlayan aday memurlar ne kadar ücret alacak?

Öncelikle bütün İslam Âlemi'nin Kurban Bayramı'nı kutlar, acıların dinmesini Cenabı Mevla'dan dilerim.

Yeni göreve başlayan üniversite mezunu 9/1 dereceli bekar bir memur (VHKİ, veznedar, şoför ve memur maaşları, yaklaşık olarak aynı düzeydedir) atandığı kurumun özel bir ek ödemesi veya döner sermayesi yoksa net 1.113 TL ücret alacaktır. (Lise mezunlarının ücreti de bu düzeydedir.) 5510 sayılı Kanun'dan önce atanmış olsaydı 1.102 TL alacaktı. % 100 ek ödeme oranı olan bir kuruma her unvan için bunu söylememiz mümkün değildir. Özellikle kariyer meslekler arasında yer alan müfettiş yardımcılığı ve uzman yardımcılıkları için maaşlarda düşüş olmuştur. Bunun sebebi ise özel hizmet tazminatı ve denetim tazminatının emeklilik açısından kesinti kapsamına alınmasıdır. Bu tazminatlardan % 14 oranında emekli kesintisi yapılmaktadır. Daha sonraki yazılarımızda unvan bazında karşılaştırma yapacağız.

Göreve başlama ve aday memurluk

Bir kamu kurumuna memur olarak atanan kişinin ilk statüsü aday memurluktur. Aday memurluk süresi 1 ila 2 yıl arasında değişmektedir. Aday memurluk süresinin ne kadar olacağı 657 sayılı Kanun'da düzenlenmiştir. Kanunun 54'üncü maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenleme şu şekildedir: "Aday olarak atanmış devlet memurunun adaylık süresi bir yıldan az iki yıldan çok olamaz ve bu süre içinde aday memurun başka kurumlara nakli yapılamaz."

Bu hükme göre adaylık süresi 1 ile 2 yıl arasında değişebilmektedir. Kamu kurumlarının hangi süreyi uygulayacağı kendi takdirlerinde olan bir konudur. Adaylık süresinde KPSS sonuçlarına göre başka kurumlara yerleşenlerin daha önceki süreleri adaylık süresinin hesabında dikkate alınacaktır.

Aday memur kendi kurumu içinde yer değiştirebilir mi?

Aday memurun nakline ilişkin olarak 657'de yer alan hükme yukarıda yer verilmiştir. Madde hükmünde adaylık süresince "başka kurumlara" nakil yapılmayacağı hüküm altına alınmıştır. Buna göre aday başka kurum olmadığı sürece kendi kurumu içinde adaylık statüsünde yer değişikliği yapabilir.

Burada bir örnek verecek olursak; Ankara İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'ne atanan bir aday memur, aday memurken, Bursa İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'ne naklen atanabilir. Ancak, bu kişi aday memurken, sınavsız olarak aynı düzey unvanla diğer kamu kurumlarına örneğin Maliye Bakanlığı'na naklen geçemez. Ancak, kamu kurumlarının, kurumsal düzeyde çıkardıkları atama ve yer değiştirme yönetmeliklerinde, nakle ilişkin düzenlemelere de yer verilmekte olup, bu yönetmeliklerde bazen süre sınırı getirilebilmektedir. Örneğin Milli Eğitim Bakanlığı'nda, aday olarak atanmış bir öğretmen, adaylığı kaldırılmadığı sürece nakil isteyememektedir.

Aday memurken başka kuruma geçilebilir mi? Muvafakat verilmezse ne yapılabilir?

Aday memurken başka kuruma naklen geçiş yapılamamaktadır. Zira 657 sayılı Kanun'un 54'üncü maddesinin ikinci fıkrasında, aday memurluk süresince, başka kuruma geçiş yapılamayacağı belirtilmiştir. Ancak, uygulamaya esas görüşler veren Devlet Personel Başkanlığı bu madde hakkında önemli bir mütalaa vermiştir. Başkanlık mütalaasında, "657 sayılı Kanun'un 54'üncü maddesinde geçen "nakil" ibaresinden memurun başka kurumlarda durumuna uygun bir kadroya sınava tâbi tutulmaksızın naklen atanmasının anlaşılması gerektiğinden, sınav sonucuna göre yapılan atamalar gereğince yapılması gereken nakiller 54'üncü maddesinde geçen 'nakil' anlamında değerlendirilmemektedir" denilmiştir. Sınav kazanların kurumlarınca muvafakat verilmezse dava yoluyla muvafakat alınabilmektedir. Bu konudaki idari yargının kararları istikrar kazanmıştır ve kesinlikle ümitsizliğe kapılmamalıdır.

Aday memur iken hangi nedenlerden dolayı göreve son verilebilir?

Bu konuya ilişkin düzenleme 657 sayılı Kanun'un 56'ncı maddesinde yapılmıştır. Maddede, adaylık süresi içinde temel ve hazırlayıcı eğitim ve staj devrelerinin her hangi birinde başarısız olanlarla, adaylık süresi içinde hal ve hareketlerinde memuriyetle bağdaşmayacak durumları, göreve devamsızlıkları tespit edilenlerin, sicil amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile ilişkilerinin kesileceği hüküm altına alınmıştır. Bu nedenle adaylık dönemi memuriyetin en kritik dönemidir.