Askerlik borçlanması

Ülkemizde genellikle erkekler askere gidiyor. Ve askerlik süresinde sigortalı erkek işçi ve memur olarak çalışmak mümkün değil. İşte bu nedenle askerlik süresini borçlanma gereği kabul ediliyor. Mevzuatımız gereğince, silâhaltında er veya erbaş olarak veya yedek subay okulunda geçen askerlik sürelerinin borçlanılması, askerlik borçlanmasıdır.

Bilindiği üzere, sosyal güvenlik reformunun 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmesiyle birlikte, hizmet borçlanmalarında ve bilhassa askerlik borçlanmasında da bazı değişiklikler oldu. 5510 sayılı Kanun veya mülga sosyal güvenlik kanunlarına göre tescil edilmiş olmak yeterli olup, sigortalının kendisi tarafından yapılan başvurularda borçlanma talep tarihinde, hak sahiplerince yapılan başvurularda ise sigortalının ölüm tarihinde fiilen sigortalı olma şartı aranmaz. Er veya erbaş olarak silâhaltında veya yedek subay okulunda geçen sürelerin borçlandırılması mümkündür. Askerlik yapmayanlar, askerlikten muaf tutulanlar askerlik borçlanması yapamazlar. Askerlik borçlanması en fazla askerlik süresi kadar yapılabilir. Askerlik borçlanması talebinde bulunulması halinde, borçlanma başvuru belgeleri askerlik şubelerince veya kuvvet komutanlıklarınca onaylanmaktadır.

Şimdi bir okurumdan gelen soruya göz atalım. İbrahim KOÇAK: 01.07.1968 doğumluyum. SSK'lıyım. İşe başlangıç tarihim, 07.06.1990. Halen çalışmaktayım. 1988-1989 yıllarında 18 ay olarak askerliğimi yaptım. Şu anda 6675 gün primim var. Emeklilik yaşını 1 yıl öne çekmek için, askerlik borçlanması yapmak istiyorum. Ne kadar askerlik borçlanması yapmalıyım ve bu askerlik borçlanmasının tutarı ne kadardır?

Sigortalıların veya hak sahiplerinin yazılı talepte bulunmaları ve talep tarihinde Kanunun 82. maddesine göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt ve üst sınırları arasında olmak üzere, kendilerince belirlenecek günlük kazancın yüzde 32'si üzerinden hesaplanacak primlerini borcun tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde ödemeleri şarttır.

Askerlik borçlanması tutarı, nasıl hesaplanacak?

Askerlik borçlanması, taban ve tavan matrahlar, yani günlük asgari ücret ile günlük asgari ücretin 6,5 katı arasında olmak üzere, sigortalının kendisinin belirleyeceği günlük kazancın yüzde 32'sinin, borçlanılacak gün sayısı ile çarpılması suretiyle hesaplanacaktır. Borcun tamamının ya da bir kısmının bir ay içinde ödenmesi halinde, ödenen miktara karşılık gelen süre sigortalılık süresi olarak değerlendirilir. Bir ay içinde ödenen tutara isabet eden süre geçerli sayılır. Sigortalılık borçlanması ile aylık bağlanmasına hak kazanılması durumunda, ilgililere borcun ödendiği tarihi takip eden aybaşından itibaren aylık bağlanacaktır. Kanuna göre tespit edilen sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreler için askerlik borçlanması hâlinde, hem sigortalılığın başlangıç tarihi, borçlandırılan gün sayısı kadar geriye götürülür; hem de prim ödeme gün sayısı artar. Ancak askerden önce sigortalı olanlar için sadece prim ödeme gün sayısında artış getirir.

Örneğin 2009 yılının ikinci döneminde, yani 01.07.2009 tarihinden itibaren asgari ücret, 693,00 TL olduğundan, günlük asgarî ücret tutarı üzerinden hesaplama yapıldığında, 18 aylık askerlik borçlanması yapan bir (SSK'lı) işçi, yani 4/a sigortalısı, en az 693 x 0,32 = 221,76 TL üzerinden 18 aylık askerlik borçlanması karşılığı, 18 x 221,76 = 3.991,68 TL tutarında askerlik borçlanması ödeyecektir.

İbrahim KOÇAK isimli okurumun sigortalılık başlangıcını, 07.11.1989 tarihine çekmesi yeterli olacaktır. Bu durumda, 51 yaşında emekli olabilecektir. Yani emeklilik yaşı, 52'den 51'e inmiş olacaktır. Bunun için 18 aylık askerliğinin 7 aylık kısmını borçlanıp ödemesi gerekiyor. Bu sürenin tutarı, 221,76 TL x 7 = 1552,32 TL'den az olmamalıdır.

Askerlik Borçlanması vergiden indirim sağlar

Gelir Vergisi Kanunu ile 111 Seri Nolu Gelir Vergisi Genel Tebliği (RG.08.03.1973) gereğince, çalışanların askerlik borçlanması primleri, vergi matrahından düşülmektedir. Tebliğe göre, kanunlarla belli edilen koşullar altında borçlanılan aidat ve primler, Gelir Vergisi Kanunu'nun 63/2. maddesinde sayılan aidat ve primler niteliğindedir ve bunların da ücretin gerçek safi tutarının hesaplanması sırasında gider olarak indirilmesi mümkün bulunmaktadır. Yani, askerlik borçlanması karşılığı ödenen tutarın, ücretlerin vergiye tabi tutarından indirilmesi sözkonusu olacaktır. Örnekteki sigortalının 7 aylık askerlik borçlanması için ödeyeceği 1552,32 TL'lik matrah tutarına kadar kişinin ücretinden gelir vergisi kesilmeyecektir. (Bkz.http://www.sskemekli.com/resul-kurt/askerlik-borclanmasi-resul-kurt-19.11.2009.html - Askerlik borçlanması, Resul Kurt, 19.11.2009, Star Gazetesi)

Askerliğimin kaç ayını borçlanırsam 1 yıl erken emekli olurum?

Musab NİDA: 10.10.1968 doğumluyum. Sigortaya başlangıç tarihim, 15.04.1992. Askerliğimi sigorta başlangıç tarihinden önce, 18 ay olarak yaptım. Sigorta başlangıç tarihinden itibaren de sigortalı olarak çalışmaktayım. Yeni kanuna göre, askerliğimin kaç ayını borçlanırsam 1 yıl erken emekli olurum? Askerliğimi borçlanırsam ne zaman emekli olurum?

C:Okuyucum, 18 aylık askerlik süresinin asgarî 11 ayını borçlanırsa, sigortalılığının başlangıç tarihini 15.05.1991 tarihine çekecektir. Bu durumda, 52 yaşında emekli olabilecektir. Yani emeklilik yaşı, 53'den 52'e inmiş olacaktır. Bu 11 aylık askerlik borçlanmasının asgarî maliyeti, 221,76 TL x 11 = 2439,36 TL'den az olmamalıdır.

Ölüm aylığında borçlanmalar değerlendirilmez

Ebru TİPİ: Babam ilk kez 1972 yılında sigorta başlangıcı yapmış olup 2000 yılında vefat etmiştir. Fakat bu süre içerisinde ara ara çalışmış, prim gün sayısı 1323 gündür. Bunun üzerine 18 ay askerlik için para ödememiz gerektiği söylenmişti. Bu durumda babam emekli olabiliyor mu ya da yapmamız gereken bir şey var mı?

C:Sorusuna cevabımızı verirken, öncelikle belirtelim ki, sigortalının ölümünden sonra emekli olma süreci de sona ermekte, bunun yerini hak sahiplerine bağlanacak olan ölüm aylığı almaktadır. 4/a sigortalıları (SSK'lı) için getirilen düzenlemede "her türlü borçlanma süreleri hariç" ibaresi vardır. Bu ibare nedeniyle 1 Ekim 2008 günü ve sonrasındaki ölümlerde askerlik borçlanmaları ile yurtdışı borçlanma süreleri gibi borçlanmalar, hak sahiplerine bağlanacak ölüm aylığının hak edilmesi için gerekli 900 günün hesabında dikkate alınmayacaktır. Bu durumda okuyucumun vefat eden babası için emekli aylığı hesaplanmayacağı ve ölüm aylığında da askerlik borçlanması dikkate alınmayacağına göre, askerlik borçlanması yapılması gereksizdir. Babasının çalışmalarından 1323 prim ödeme günü bulunduğuna ve bu miktarın da ölüm aylığı hak edilmesi için gerekli olan 900 prim ödeme gününden büyük olduğuna göre, hak sahiplerine talepleri halinde ölüm aylığı bağlanacaktır. Sadece hak sahiplerinin gerekli belgelerle ölüm aylığını talep etmeleri gerekmektedir.

Hizmet Borçlanması ve Birleştirilmesi Rehberi

Okurlarım, Sosyal Güvenlik Baş Müfettişi İsa KARAKAŞ tarafından yazılan Sosyal Güvenlikte "HİZMET BORÇLANMASI ve BİRLEŞTİRİLMESİ REHBERİ" adlı kitaptan hizmet borçlanması ve birleştirilmesi vb sosyal güvenlik konuları hakkında yararlanabileceklerdir. Beş Bölümden oluşan bu kitapta başlıca konu başlıkları:

• Yurtdışında Geçen Sürelerin Borçlanması,
• Askerlik Borçlanması,
• Kadınların Doğum Borçlanması,
• SSK-Bağ-Kur-Emekli Sandığı Hizmetlerinin Birleştirilmesi,
• Emniyet Mensupların Borçlanması,
• Doktorların Borçlanması,
• Avukatların Borçlanması,
• Öğretim Görevlilerinin Borçlanması,
• Aylıksız İzin Sürelerinin Borçlanması,
• Grev ve Lokavtta Geçen Sürelerin Borçlanması,
• Tutuklu ve Hükümlülükte Geçen Sürelerin Borçlanması

KİTAP, www.alomaliye.com'dan bir telefonla temin edilebilecektir. İNDİRİMLİ OLARAK DA ADALET YAYINEVİ'NDEN (CİHAN SK NO:16/B SIHHİYE SÜRMELİ OTEL YANI / ANKARA, TEL: 0.312.231 17 94, FAKS: 0.312.231 77 04).

Emeklilik, kadın-erkek, çalışan-çalışmayan toplumu oluşturan her ferdin çalışamayacak durum ve yaşa geldiğinde en büyük arzusu ve beklentisidir. Bu bağlamda sosyal güvenlik sisteminde borçlanma ve değişik kurumlarda ve statülerde geçen çalışmaların birleştirilmesi, emeklilik arzusuna ulaşmada hayati öneme haiz bulunmaktadır.

SSK'lı, Bağ-Kur'lu ve Emekli Sandığına tabi çalışanlar ile diğer tüm kişileri ilgilendiren bu eser, Sosyal güvenlik reformu ile değişen sosyal güvenlik mevzuatı doğrultusunda, örnekli-açıklamalı, form-belge örnekleri ile yargı kararları doğrultusunda hazırlanmıştır.

Özelikle akademisyen ve diğer araştırmacı ile öğrenciler de göz önünde bulundurularak bu kişilerin geçmiş uygulamalarla karşılaştırma yapmaları ile yargı kararlarının seyri hakkında fikir vermek amacıyla önemli gördüğümüz Anayasa Mahkemesi kararları, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararları ile diğer yargı kararlarına da bu eserde yer verilmiştir.